Ιστορία της Καρπάθου.
Μαρ 12th, 2008 by admin
Η Κάρπαθος είναι ένα από τα νοτιότερα νησιά της Δωδεκανήσου. Τα ποιο παλιά ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στο νησί ανάγονται στο τέλος της Νεολιθικής περιόδου (4000 π.Χ. -3000 π.Χ.). Οι πρώτοι κάτοικοι της Καρπάθου ήρθαν από την Μικρά Ασία. Γύρω στο 2000 π.Χ., όπως αναφέρει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης , Μινωίτες άποικοι, που έστειλε ο βασιλιάς Μίνωας, εγκαθίστανται στο νησί και η Κάρπαθος αναπτύσσετε οικονομικά και πολιτιστικά. Αργότερα ακολούθησαν Αργίτες άποικοι με αρχηγό τον Ιοκλό, γιο του Δημολέοντα. Ο Όμηρος και τα αρχαιολογικά ευρήματα επιβεβαιώνουν την παρουσία των Αχαιών στο νησί, αν και ο Μινωικός χαρακτήρας του Πολιτισμού του εξακολουθεί μέχρι το τέλος της Εποχής του Χαλκού. Στον Τρωικό πόλεμο η Κάρπαθος παίρνει μέρος κάτω από τις διαταγές των Ηρακλειδών Φειδίπου και Αντίφου. Ένας άλλος λαός που κατοίκησε στο νησί ήταν οι Φοίνικες, ναυτικός λαός, που εκείνη την εποχή διέσχιζε με τα πλοία του τη Μεσόγειο και μετέφερε τα προϊόντα του σε διάφορες χώρες αναπτύσσοντας έτσι το εμπόριο και ενδεχομένως χρησιμοποίησαν και την Κάρπαθο για σταθμό τους. Κάτι χαρακτηριστικό για την παρουσία των Φοινίκων στο νησί της Καρπάθου είναι η ονομασία του μικρού λιμανιού Φοινίκι που βρίσκεται στη δυτική ακτή του νησιού. Δεν υπάρχουν στοιχεία για την ιστορία του νησιού από το τέλος της Εποχής του Χαλκού μέχρι την Αρχαϊκή Περίοδο.
Μία χαρακτηριστική δραστηριότητα των κατοίκων της Καρπάθου κατά την αρχαιότητα ήταν το ότι γινόταν συλλογή κόκκινων κοχυλιών και με το βράσιμο δημιουργούσαν χρώμα που το χρησιμοποιούσαν για τη βαφή υφασμάτων. Από το κόκκινο χρώμα που ονομαζόταν πορφυρούν έλαβε και το όνομα Πορφυρία.
Μετά τους Μυκηναίους και τους Φοίνικες στο νησί ήρθαν οι Δωριείς γύρω στα 1000 π.Χ. Οι Δωριείς έφεραν τη μεγαλύτερη ακμή στο νησί. Εκείνη την εποχή άκμασαν τέσσερις οχυρωμένες πόλεις και γι αυτό την εποχή των Δωριέων η Κάρπαθος ονομαζόταν Τετράπολις. Αυτές ήταν: η Αρκέσεια (κοντά στη σημερινή Αρκάσα), η Βρυκούς (σημερινή Βρουκούντα, στα ΒΔ της Καρπάθου), η Κάρπαθος (το σημερινό Απέρι) και η αυτόνομη Σάρος, που είναι ένα βραχώδες νησάκι βόρεια της Καρπάθου.
Μετά το 478 π.Χ. η Κάρπαθος γίνεται μέλος της πρώτης Αθηναϊκής Συμμαχίας, όπως φαίνεται από
τους φόρους που πλήρωναν οι πόλεις της στο Συμμαχικό ταμείο. Το 404π.χ. με την λήξη του Πελοποννησιακού Πολέμου, υποτάσσεται στους Σπαρτιάτες, αλλά ύστερα από τη ναυμαχία της Κίνδου (394 π.Χ) επανέρχεται στους Αθηναίους και αργότερα γίνεται μέλος της δεύτερης Αθηναϊκής Συμμαχίας. Στην εποχή του Διοκλητιανού μεταξύ του 245 – 313 μ.Χ. ανήκει στην Επαρχία Νήσων και αποτελεί έναν από τους τρείς μεγάλους ναυστάθμους της Ρώμης στη Μεσόγειο. Ακολουθούν τρεις αιώνες , μέσα 7ου με μέσα 10ου αι. παρακμής και ερήμωσης, όταν πειρατές σκορπούν τον τρόμο στους παραλιακούς οικισμούς που εγκαταλείπονται και δημιουργούνται τα μεσαιωνικά ορεινά χωριά που διατηρούνται ως σήμερα. Από 1206 έως το 1224 το νησί είχε περιέλθει μαζί με την Κάσο και τη Ρόδο, στην κυριαρχία του Λέοντα Γαβαλά. Το 1282 Κάρπαθο βρέθηκε υπό τους Γενουάτες του Αντρέα Μορέσκο, για να περάσει το 1306 στον άρχοντα της Κρήτης Αντρέα Κορνάρο. Εκείνος, διωκόμενος, την έδωσε με τη σειρά του, το 1313, στους Ιωαννίτες Ιππότες. Ο Αντρέας Κορνάρος επανέρχεται το 1315 και η οικογένειά του διοικεί την Κάρπαθο μέχρι το 1538, όταν οι Οθωμανοί του Χαϊρεντίν Βαρβαρόσα την κατέκτησαν. Τα προνόμια που παραχωρήθηκαν, φορολογικά και διοικητικά, βοήθησαν ουσιαστικά στην ανάπτυξη δημοκρατικών θεσμών αυτοδιοίκησης και στη δημιουργία ακμαίας οικονομικής ζωής. Δείγμα της διοικητικής αυτάρκειας της Καρπάθου αυτής της περιόδου είναι το ότι μέχρι και τα τελευταία χρόνια της ιταλικής κατοχής την Όλυμπο διοικούσαν οι δημογέροντες, εκλεγόμενοι κάθε χρόνο. Για ένα βραχύ μόνο διάστημα (1823 – 30) ανασαίνει ελεύθερα ως μέλος της Ελληνικής επαρχίας, για να επιστρέψει δια της διπλωματικής βίας στους Οθωμανούς. Το 1912 σημειώνεται η έναρξη της τελευταίας περιόδου δουλείας για την Κάρπαθο, αυτή της Ιταλοκρατίας που λήγει το 1947 με την Ενσωμάτωση.
Η Κάρπαθος εντυπωσίασε τους αρχαίους Έλληνες και θεωρούσαν ότι εδώ κατοικούσαν πολλά μυθικά πρόσωπα. Σύμφωνα με μία εκδοχή ο πρώτος οικιστής της Καρπάθου ήταν ο Τιτάνας Ιαπετός, γιος του Ουρανού και της Γαίας και αδερφός του Κρόνου, του πατέρα του Δία. Μία άλλη εκδοχή θέλει όλους τους Τιτάνες να ζουν στο νησί πριν επακολουθήσει η περίφημη Τιτανομαχία που μας αφηγείται ο Ησίοδος, κατά την οποία οι Τιτάνες που ήταν συγκεντρωμένοι στην κορυφή της Όρθης, νικήθηκαν από το Δία και τους δώδεκα θεούς που είχαν σαν ορμητήριο τον Όλυμπο της Θεσσαλίας.
Σχετικά με το όνομα της Καρπάθου υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Μία από αυτές συνδέει την ονομασία του νησιού με το φυτό κάρπασο που ευδοκιμούσε στην Κάρπαθο.
